SPIS TREŚCI

 

 

WstęP ......................................................................................................................... 4

 

 

ROZDZIAŁ I

 

 

RYNEK PAPIER²W WARTOŚCIOWYCH.............................................................. 6

1.1. Giełda w strukturze rynku kapitałowego................................................................ 6

1.2. Papiery wartościowe............................................................................................. 13

1.2.1. Akcje ................................................................................................................. 14

1.2.2. Obligacje............................................................................................................. 16

1.2.3.     Papiery wartościowe potwierdzające prawo do otrzymywania pewnej

wartości w przyszłości..................................................................................... 17

1.3. Ryzyko inwestycyjne na rynku kapitałowym..................................................... 18

 

ROZDZIAŁ II

 

ANALIZA FUNDAMENTALNA................................................................................ 22

2.1. Istota analizy fundamentalnej............................................................................... 22

2.2. Analiza sprawozdań finansowych........................................................................ 25

2.3. Techniki analizy fundamentalnej ......................................................................... 29

2.4. Analiza wskaźnikowa .......................................................................................... 30

2.4.1. Wskaźniki rentowności ...................................................................................... 32

2.4.2. Wskaźniki płynności.......................................................................................... 33

2.3.3. Wskaźniki aktywności ....................................................................................... 34

2.4.4. Wskaźniki rynkowe ........................................................................................... 35

 

ROZDZIAŁ III

 

ANALIZA TECHNICZNA.......................................................................................... 39

3.1 Istota analizy technicznej...................................................................................... 39

3.2. Mocne i słabe strony analizy technicznej............................................................. 42

3.3. Narzędzia analizy technicznej.............................................................................. 43

3.3.1. Wykresy............................................................................................................. 43

3.3.2. Analiza trendu..................................................................................................... 48

3.3.3. Formacje zapowiadające kontynuację trendu..................................................... 52

3.3.4. Formacje zapowiadające zmianę trendu.............................................................. 55

3.3.4. Wskaźniki analizy technicznej............................................................................ 59

 

ROZDZIAŁ IV

 

ANALIZA PORTFELOWA......................................................................................... 67

4.1. Inwestowanie portfelowe...................................................................................... 67

4.2 Pasywne i aktywne zarządzanie portfelem............................................................ 69

4.3 Rodzaje portfeli inwestycyjnych........................................................................... 71

4.4 Ocena portfela inwestycyjnego.............................................................................. 72

4.4.1 Pakiet SimStock................................................................................................... 73

 

Zakończenie.......................................................................................................... 81

 

LITERATURA.............................................................................................................. 82

 

SPIS RYSUNK²W..................................................................................................... 84

 

 

 

 

 

 

Wstęp

 

Rynek finansowy, choć bardzo złożony, jest poważną alternatywą dla przechowywania oszczędności w bankach. Daje on szansę osiągnięcia lepszego zwrotu z zainwestowanych pieniędzy niż lokaty bankowe.

Jednym z najważniejszych rodzajÛw działalności w zakresie inwestycji finansowych jest inwestowanie w papiery wartościowe. Strategie inwestowania na rynku kapitałowym należą do najtrudniejszych, co wynika z relatywnie wysokiego ryzyka podejmowanych decyzji inwestycyjnych. Rynek ten bowiem najszybciej reaguje na zmiany koniunktury, co stwarza duże możliwości zyskownej lokaty kapitału, ale także ryzyko poniesienia istotnych strat. Ryzyko związane z podejmowaniem decyzji inwestycyjnych jest odwrotnie proporcjonalne do stanu posiadanej wiedzy. Inwestowanie na rynku kapitałowym wymaga bowiem dużej wiedzy
teoretyczno-praktycznej o jego funkcjonowaniu oraz zasadach i metodach inwestowania.

W strategii inwestowania na rynku papierÛw wartościowych ważne jest ustalenie właściwego czasu inwestowania oraz podjęcie optymalnych decyzji inwestycyjnych zgodnie z ustalonym horyzontem czasu. GłÛwnym celem strategii inwestowania w papiery wartościowe dla inwestorÛw długoterminowych jest unikanie załamań cen na rynku, a dla krÛtkoterminowych graczy giełdowych uchwycenie istotnych wahań cen papierÛw wartościowych.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie wspÛłczesnej wiedzy na temat podejmowania decyzji inwestycyjnych, a także o strategiach inwestowania w papiery wartościowe.

            Rozdział pierwszy zawiera syntetyczny przegląd informacji dotyczących rynku kapitałowego, giełdy i papierÛw wartościowych. OmÛwione tu zostało także ryzyko związane z podejmowaniem decyzji inwestycyjnych na rynku kapitałowym.

            Trzy kolejne rozdziały poświecone są głÛwnym strategiom inwestowania w papiery wartościowe, do ktÛrych należą: analiza fundamentalna, analiza techniczna oraz analiza portfelowa.

            Analiza fundamentalna została omÛwiona w rozdziale drugim. Zaprezentowano tu techniki analizy fundamentalnej, narzędzia oraz wskaźniki tej analizy, mające na celu wyłonić najlepsze papiery wartościowe spośrÛd wszystkich występujących na rynku.

            Rozdział trzeci dotyczy analizy technicznej. OmÛwiona tu została istota analizy technicznej, jej zasady oraz głÛwne narzędzia. Zaprezentowane narzędzia udzielają wielu informacji o zachowaniu rynku i pozwalają na wybÛr najtrafniejszego momentu dokonania transakcji giełdowej.

            Przedmiotem rozdziału czwartego jest analiza portfelowa. Jest to najnowsza i najtrudniejsza metoda oceny inwestowania na rynku kapitałowym. Wymaga ona dużej znajomości metod matematyczno-statystycznych. Ponieważ celem tej pracy jest przedstawienie wiedzy o inwestowaniu jak najszerszemu gronu czytelnikÛw, zagadnienia wymagające takiej wiedzy zostały pominięte w tym rozdziale. Przedstawiona tu została istota analizy portfelowej, rodzaje portfeli inwestycyjnych i metody zarządzania nimi. Do pracy dołączona została także płyta CD zawierająca zestaw arkuszy kalkulacyjnych, ktÛre pozwalają na ocenę portfeli inwestycyjnych. Dołączone arkusze pozwalają także na symulacje działalności biura maklerskiego i prowadzenie symulacji gry giełdowej dla wielu uczestnikÛw. Instrukcja obsługi tych arkuszy, przedstawiona w rozdziale czwartym, wymaga podstawowej wiedzy z zakresu komputerÛw i obsługi programu kalkulacyjnego Microsoft Excel. Wiedza z zakresu obsługi komputerÛw przyda się przy wykorzystaniu wszystkich omÛwionych metod inwestowania, bowiem praktyczne ich zastosowanie nie może się odbyć bez zastosowania dostępnych wspÛłcześnie programÛw komputerowych.

 

 

 

 

 

 

 

 

ROZDZIAŁ I

RYNEK PAPIER²W WARTOŚCIOWYCH

 

 

 

(...)

 

1.2  . Papiery wartościowe

 

Papier wartościowy jest dokumentem, mającym stwierdzać lub stwierdzającym określone prawo majątkowe, utrwalonym w taki sposÛb, że może stanowić samodzielny przedmiot obrotu publicznego[13]. Prawa majątkowego nie można dochodzić ani przekazać bez papieru wartościowego.

            Papiery wartościowe należą do kategorii towarÛw idealnych, ponieważ w sensie materialnym nie przedstawiają żadnej wartości, natomiast wyrażają prawo do innej wartości. Wartość papierÛw finansowych jest określana w pieniądzu, dlatego są one nazywane walorami.

            Prawa majątkowe mogą mieć rzeczowy lub finansowy charakter. W taki też sposÛb można podzielić papiery wartościowe.

            Towarowe papiery wartościowe stanowią podstawę do dysponowania rzeczowymi składnikami majątku, na ktÛre opiewają. Towarowymi papierami wartościowymi są na przykład dowÛd składowy, konosament.

            Finansowe papiery wartościowe ucieleśniają prawo wspÛłwłasności majątkowej (np. udziały, akcje) lub stwierdzają wierzytelności pieniężne (np. obligacje, weksle, czeki).

            Z punktu widzenia przenoszenia tytułu własności do praw majątkowych papiery wartościowe dzielą się na:

…      Papiery wartościowe na okaziciela (np. czek, weksel na okaziciela, akcja na okaziciela, obligacja na okaziciela). W tym przypadku uprawniona z papieru jest każda osoba, ktÛra przedstawia papier wartościowy wystawcy. Prawa ucieleśnione w papierze wartościowym mogą być przenoszone bez żadnych ograniczeń (oczywiście za wydaniem papieru wartościowego).

…      Papiery wartościowe na zlecenie (np. konosament na zlecenie). Uprawniona
w tym przypadku jest osoba wskazana imiennie przez indos, odpowiedni zapis w dokumencie. Do przeniesienia praw konieczne jest wydanie papieru wartościowego oraz nieprzerwany ciąg indosÛw.

…      Papiery wartościowe imienne (np. akcje imienne, konosament imienny). W tym przypadku uprawniona jest wyłącznie osoba wskazana w papierze wartościowym. Do przeniesienia praw konieczne jest wydanie papieru wartościowego oraz cesja praw, tj. zrzeczenie się na piśmie praw wynikających z papieru wartościowego[14].

Z punktu widzenia przynoszonego dochodu papiery wartościowe

dzielą się na:

…      papiery przynoszące dochÛd stały (np. obligacje o stałym oprocentowaniu),

…      papiery przynoszące dochÛd zmienny (np. akcje, udziały, obligacje o zmiennym oprocentowaniu)

W pierwszym przypadku dochody z papieru wartościowego wyznaczane są w pewnej stałej relacji do wartości nominalnej. Papiery wartościowe przynoszące stały dochÛd nazywa się niekiedy papierami wartościowymi pozbawionymi ryzyka. W drugim przypadku dochody zależą od zyskowności przedsięwzięcia, w jakie ulokowane zostały środki i od sposobu podziału zysku (akcje, udziały) lub
w pewnej zmiennej relacji do wartości nominalnej (obligacje o zmiennym oprocentowaniu). Przy zmiennym oprocentowaniu obligacji określona musi być reguła, według ktÛrej obliczany jest dochÛd.

            Z punktu widzenia ucieleśnionych praw majątkowych papiery wartościowe dzielą się na:

…      udziałowe, stwierdzające nabycie prawa do wspÛłwłasności firmy (akcje, udziały),

…      pożyczkowe, stwierdzające udzielenie kredytu pewnej instytucji (obligacje, bony pieniężne),

…      papiery stwierdzające prawo do otrzymania w przyszłości pewnej wartości.

 

 

1.2.1. Akcje

 

            Akcja imienna lub na okaziciela stanowi dowÛd udziału posiadacza w kapitale akcyjnym spÛłki. Ten udział może być określony sumą pieniężną nominalną lub, w pewnych przypadkach, udziałem (np. procentowym) w całości. Akcja uprawnia jej posiadacza do udziału w walnych zgromadzeniach, do udziały w zysku wypłacanego pod postacią dywidendy, do majątku w przypadku likwidacji spÛłki. Akcje spełniają funkcję instrumentu finansowania, powstawania i rozwoju przedsiębiorstw, a zarazem funkcję instrumentu lokat wolnych środkÛw pieniężnych.

 

            Akcje można podzielić na:

…      zwykłe (związane są ze zwykłymi prawami akcjonariusza),

…      uprzywilejowane (związane są ze szczegÛlnymi uprawnieniami akcjonariusza w zakresie: prawa głosu, dywidendy ñ pierwszeństwo lub wysokość otrzymywanej dywidendy, udziału w majątku w przypadku likwidacji, pierwszeństwa poboru akcji),

…      użytkowe (ktÛrych wartość nominalna została zwrÛcona akcjonariuszowi; akcja użytkowa uprawnia właściciela między innymi do udziału w walnych zgromadzeniach, do udziału w podziale czystego zysku, tj. pozostałego po wypłacie dywidend w zwykłej wysokości).

Każda akcja jest charakteryzowana za pomocą wskaźnikÛw, z ktÛrych część podaje się w notowaniach giełdowych akcji, czyli w sprawozdaniach z obrotu akcjami na giełdach papierÛw wartościowych.

Zalicza się nich następujące wskaźniki:

…      wartość nominalna akcji,

…      wartość rynkowa akcji (kurs akcji),

…      wartość księgowa akcji,

…      wspÛłczynnik cena-zysk,

…      stopa dywidendy,

…      zabezpieczenie dywidendy[15].

SzczegÛłowa analiza wskaźnikowa została przedstawiona w dalszej części pracy.

            Lokowanie oszczędności w akcje jest dużo bardziej ryzykowane niż w przypadku obligacji. Jednak w przypadku powodzenia przedsięwzięcia uruchomionego przy pomocy kapitału akcyjnego może ono przynieść właścicielowi akcji znacznie większe korzyści, aniżeli systematyczne pobieranie odsetek od pożyczki według z gÛry ustalonych stopy. Ponoszenie ryzyka towarzyszącemu lokowaniu kapitału w akcjach musi być odpowiednio opłacalne dla inwestorÛw. Dlatego też poziom oczekiwanych przez akcjonariusza korzyści z tytułu wzrostu cen akcji i otrzymywanej dywidendy w stosunku do wydatkÛw poniesionych na nabycie akcji powinien być wyższy niż wynoszą odsetki od znacznie bezpieczniejszych lokat w bankach, czy obligacjach. Akcje dobrze prosperujących przedsiębiorstw mogą zapewnić posiadaczom duże korzyści ze względu na wzrost wartości rynkowej walorÛw. Należy jednak pamiętać, że dochody z akcji są bardzo zrÛżnicowane, tj. niektÛre akcje przynoszą szczegÛlnie wysokie dochody, często kilkakrotnie wyższe, w porÛwnaniu z odsetkami od lokat bankowych lub obligacji, ale nierzadko część akcji nie przynosi żadnych dochodÛw[16].

 

 

1.2.2. Obligacje

 

Obligacja stanowi dowÛd udzielenia pożyczki emitentowi. Obligacja zobowiązuje emitenta do zwrotu kwoty podstawowej po upływie określonego okresu oraz do okresowej wypłaty odsetek. Jest to tzw. dłużny instrument finansowy.

            Obligacja jest więc dla emitenta instrumentem, przy pomocy ktÛrego może on zaciągnąć pożyczkę jednocześnie u wielu wierzycieli, często na długi okres, przekraczający nawet znacznie okres, na jaki skłonne są udzielać kredytÛw inwestycyjnych banki. Dla nabywcy obligacje stanowią bezpieczną formę lokowania kapitału obliczoną na stabilny, z gÛry określony dochÛd, niezależnie od korzyści emitenta dzięki pożyczce[17].

           Obligacje możemy podzielić na:

…      obligacje o stałym oprocentowaniu, obligacje o zmiennym oprocentowaniu; w przypadku obligacji o zmiennym oprocentowaniu zarÛwno odsetki, jak
i wartość wypłacana po terminie wykupu zależą od pewnego punktu odniesienia, na przykład stopy charakteryzującej obrÛt międzybankowy lub stopy inflacji,

…      obligacje z odsetkami, obligacje bez odsetek; obligacje bez odsetek są zwykle sprzedawane z dyskontem, tj. poniżej wartości nominalnej,

…      obligacje zmienne dają prawo do zamiany na akcje,

…      obligacje o ustalonym terminie wykupu, obligacje bezterminowe (wieczyste),

…      obligacje krÛtkoterminowe (do 1 roku), obligacje średnioterminowe (od roku do 5 lat), obligacje długoterminowe (od 5 do 20-25 lat), obligacje bezterminowe,

…      obligacje zabezpieczone (całkowicie lub częściowo; z gwarancjami w postaci aktywÛw firmy), obligacje niezabezpieczone,

…      listy zastawne ñ obligacje zabezpieczone poprzez hipotekę na nieruchomościach[18].

 

 

1.2.3.   Papiery wartościowe potwierdzające prawo do otrzymywania pewnej wartości w przyszłości

 

Jest to rÛżnorodna grupa papierÛw wartościowych, ktÛre są rÛwnież nazywane pochodnymi papierami wartościowymi. Ich wartość zależy od tzw. pierwotnych instrumentÛw finansowych (aktywÛw pierwotnych) leżących u podstaw instrumentÛw pochodnych. WśrÛd instrumentÛw pochodnych można wyrÛżnić:

…      kontrakty terminowe (futures, forward),

…      opcje,

…      kontrakty zamienne (kontrakty swapowe).

Kontrakty futures, to umowa dotycząca dostarczenia w określonym czasie w przyszłości po określonej cenie pewnej ilości instrumentu finansowego, ktÛrego ta umowa dotyczy. Przedmiotem kontraktÛw futures są towary (commodity futures) lub finansowe papiery wartościowe ( financial futures)[19].

WśrÛd kontraktÛw financial futures należy wyrÛżnić:

…      walutowe kontrakty financial futures (foreign currency futures); dotyczą dostarczenia określonej ilości waluty innego kraju po kursie określonym w kontrakcie,

…      procentowe kontrakty financial futures (interest currency futures); dotyczą dostarczenia określonej ilości oprocentowanych instrumentÛw finansowych (przede wszystkim obligacji) po określonej w kontrakcie cenie,

…      Indeksowane kontrakty financial futures (index futures); traktują one jako instrument finansowy wskaźnik (indeks) giełdowy[20].

            Kontrakt forward jest zbliżony do kontraktu futures. RÛżnica sprowadza się do tego, że kontrakty futures są standaryzowanym giełdowym instrumentem finansowym, a kontrakt forward na ogÛł nie są standaryzowane, co oznacza, że warunki dostawy za każdym razem są negocjowane między stronami kontraktu i są pozagiełdowym instrumentem finansowym.

            Opcja jest dokumentem stwierdzającym nabycie prawa do zakupu lub sprzedaży papieru wartościowego lub innego instrumentu finansowego. WyrÛżnia się dwa podstawowe rodzaje opcji:

…      opcja kupna,

…      opcja sprzedaży.

Opcja kupna to umowa dająca posiadaczowi prawo do zakupu składnika aktywÛw (np. akcji) po ustalonej cenie w pewnym okresie (opcje typu amerykańskiego) lub w pewnym momencie (opcje typu europejskiego) w przyszłości. Opcja sprzedaży to umowa dająca posiadaczowi prawo do sprzedaży składnika aktywÛw w pewnym okresie lub w pewnym momencie w przyszłości.

            Kontrakty zamienne (kontrakty swapowe) można określić jako wymianę przyszłych płatności odsetkowych od określonej kwoty bazowej dokonywanych pomiędzy dwoma partnerami według wcześniej określonych zasad (np. płatności o stałej stopie procentowej na płatności o zmiennej stopie procentowej lub na odwrÛt).

 

 

 

(...)

 

2.3. Techniki analizy fundamentalnej

 

Do technik analizy fundamentalnej należy zaliczyć:

…      analizę makrootoczenia,

…      analizę sektorową,

…      analizę sytuacyjną i finansową spÛłki,

…      analizę wskaźnikową.

Analiza makrootoczenia ma na celu określenie globalnego stanu otoczenia gospodarczego (sytuację polityczno-gospodarczą i monetarną), ogÛlny klimat inwestycyjny będący wyznacznikiem ryzyka aktywności inwestycyjnej głÛwnie na rynku kapitałowym. Istotne znaczenie ma tutaj analiza trendÛw koniunktury gospodarczej, wielkość dochodu narodowego i PKB, eksportu, deficytu budżetowego i salda bilansu płatniczego. Niekorzystne wydarzenia polityczno-gospodarcze w kraju mogą być przyczyną gwałtownego załamania się kursÛw na giełdzie i odwrotnie. Ceny akcji korzystniej kształtują się w okresach wzrostu gospodarczego, stąd ważne są opinie analitykÛw dotyczące cykliczności koniunktury gospodarczej.

Analiza sektorowa ma na celu ocenę sytuacji w danym sektorze, a także określenie pozycji spÛłki w tym sektorze. Na rozwiniętych rynkach kapitałowych w kolejnych cyklach koniunkturalnych liderami są rÛżne sektory[38]. Poszukuje się więc wiodących sektorÛw gospodarki oferujących wyższe od przeciętnych możliwości osiągnięcia stopy zysku.

Analiza sytuacyjna zmierza do ustalenia rangi danej spÛłki w sektorze i perspektyw jej rozwoju. Analizuje się tu przedmiot działania spÛłki, stopień jej konkurencyjności, lokalizację i skalę działania spÛłki, strukturę majątku, zdolności produkcyjne, jakość zarządzania, a także czynniki sukcesu i porażek w ramach analizy SWOT.

Analiza finansowa to najistotniejsza część analizy fundamentalnej. Stanowi ona podstawę do wyceny rzeczywistej wartości akcji danej spÛłki. Celem analizy finansowej jest ustalenie kondycji finansowej spÛłki oraz warunkÛw gwarantujących wzrost zdolności kreowania zysku i dalszego rozwoju. Analiza finansowa dotyczy głÛwnie: struktury kapitałÛw (relacji kapitałÛw własnych do kapitałÛw obcych, struktury finansowania majątku), zdolności do regulowania zobowiązań i windykacji należności.

W analizie finansowej badana jest struktura pionowa i pozioma bilansu spÛłki. Analiza ta zawiera się w określeniu prawidłowości finansowania działalności inwestycyjnej oraz sposobu finansowania środkÛw trwałych, metody i prawidłowości finansowania zapasÛw bieżących, zdolności płatniczej spÛłki oraz stosunku należności do zobowiązań. Pion bilansu określa zatem dynamikę i możliwości rozwojowe spÛłki, natomiast układ poziomy jej jakość oraz wartość rynkową.

Dokonywana jest rÛwnież analiza zmian w kapitale obcym spÛłki. Wysokość kapitału obcego obrazuje stopień bezpieczeństwa finansowego jakie posiada jednostka, informuje rÛwnież o wielkości kapitału, ktÛry pozostanie wewnątrz jednostki po spłaceniu przez nią bieżących zobowiązań. Gdy kapitał obcy kształtuje się na wysokim poziomie świadczy to o wysokim ryzyku inwestycyjnym i niesie za sobą ewentualne niebezpieczeństwo dla spÛłki w razie niespłacenia zaciągniętych zobowiązań. Optymalna sytuacja występuje, gdy kapitał obcy kształtuje się na stosunkowo niskim poziomie, co pozwala na stwierdzenie, że dana jednostka jest w dobrej kondycji finansowej a naruszenie jej pozycji wśrÛd konkurencji jest mało prawdopodobne.

Ważne w analizie finansowej jest także określenie omÛwionych wcześniej przepływÛw pieniężnych spÛłki. Czynnik ten dostarcza informacji o źrÛdłach i przeznaczeniu środkÛw pieniężnych, rodzaju i sposobie finansowania inwestycji[39].

 

 

2.4. Analiza wskaźnikowa

 

Analiza wskaźnikowa ilustruje syntetyczną strukturę zjawisk wpływających na kondycję spÛłki i jej wiarygodność na rynku oraz tendencje jej rozwoju. Polega ona na obliczaniu wskaźnikÛw na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych i ich ocenie porÛwnawczej zarÛwno w czasie, jak i przestrzeni. Wskaźniki te pozwalają na zidentyfikowanie mocnych i słabych stron funkcjonowania przedsiębiorstwa, a także dostarczają informacji o zagrożeniach i szansach w jego działalności.

           Warunkiem prawidłowej interpretacji danego wskaźnika jest zrozumienie metodologii jego obliczeń. Ponieważ metodologii obliczania wskaźnikÛw nie regulują żadne akty prawne i regulacje, skutkuje to mnogością podejść do obliczeń poszczegÛlnych wskaźnikÛw. NiektÛre wskaźniki mają po kilka funkcjonujących rÛwnolegle nazw. Zdarza się też, że wskaźniki określane jedną nazwą obliczane są na wiele rÛżnych sposobÛw.

            Interpretacja wskaźnikÛw jest uzależniona od możliwości dokonania porÛwnań obliczonych wskaźnikÛw z pewnymi wielkościami bazowymi. Tylko w przypadku niektÛrych wskaźnikÛw wielkości, ktÛre przedsiębiorstwo powinno starać się osiągnąć, są z gÛry określone. W większości przypadkÛw wielkości te są rÛżne dla przedsiębiorstw działających w rÛżnych branżach, a także podlegają zmianom w czasie.

            W analizie wskaźnikowej można wyrÛżnić analizę trendu oraz analizę porÛwnawczą.

            Analiza trendu polega na porÛwnaniu obliczonych wskaźnikÛw na przestrzeni kilku lub kilkunastu okresÛw. Zaletą analizy trendu jest łatwość uzyskania danych do obliczenia wskaźnikÛw, natomiast wadą jest brak możliwości określenia pozycji przedsiębiorstwa względem konkurencji.

Analiza porÛwnawcza polega na porÛwnaniu obliczonych wskaźnikÛw ze wskaźnikami innych przedsiębiorstw działających w tej samej branży. PorÛwnanie musi dotyczyć tego samego okresu, a metodologia obliczania wskaźnikÛw powinna być identyczna dla wszystkich przedsiębiorstw. Analiza porÛwnawcza dostarcza znacznie więcej informacji niż analiza trendu, gdyż umożliwia dokonanie oceny sytuacji przedsiębiorstwa na tle konkurencyjnych firm.

Typowa analiza wskaźnikowa obejmuje cztery podstawowe obszary:

…      rentowność,

…      płynność,

…      aktywność,

…      wartość rynkowa.

 

 

(...)

 

ROZDZIAŁ III

ANALIZA TECHNICZNA

 

 

 

3.1. Istota analizy technicznej

 

Dwie najważniejsze metody oceny opłacalności inwestycji w akcje to omÛwiona wcześniej analiza fundamentalna i analiza techniczna. WspÛlnym celem tych metod jest przewidywanie przyszłych zmian cen rynkowych akcji.

Zwolennicy analizy fundamentalnej interesują się przyczynami zachowań rynku giełdowego badając wszystkie uwarunkowania wpływające na wyniki ekonomiczne spÛłek i ich pozycję wobec konkurentÛw. Z kolei zwolennicy analizy technicznej badają same skutki tych zachowań uważając, że są one wystarczające do oceny przyszłych zmian kursÛw akcji. Analitycy techniczni są zdania, że cena rynkowa funkcjonuje jako wskaźnik uwarunkowań fundamentalnych wyprzedzając wiedzę na ich temat[44].

Według J. J. Murphy analiza techniczna to badanie zachowań rynku w zakresie cen i wolumenu głÛwnie przy użyciu wykresÛw, ktÛrych celem jest przewidywanie przyszłych trendÛw cenowych[45]. Na podstawie tych dwÛch wielkości, przy wykorzystaniu odpowiednich zasad i narzędzi, buduje się wskaźniki giełdowe generujące sygnały kupna-sprzedaży akcji w zależności od zmian popytu i podaży. O ile analizę fundamentalną i portfelową uznaje się za narzędzia inwestowania średnio i długookresowego, o tyle analiza techniczna uznawana jest za narzędzie uniwersalne, nadające się do zastosowania w dowolnym wymiarze czasowym.

Analiza techniczna, w przeciwieństwie do analizy fundamentalnej, odrzuca takie czynniki, jak polityka monetarna i fiskalna, ogÛlny klimat ekonomiczny, zdarzenia polityczne i pozycję finansową spÛłki. W analizie technicznej wykorzystuje się przede wszystkim wykresy zmiany kursÛw akcji, wolumenu obrotÛw oraz wskaźniki techniczne[46]. Dla analityka nie jest istotna nazwa waloru i co się na nią kryje, lecz aktualny i przewidywany stan popytu i podaży na ten walor. Analitycy techniczni twierdzą nawet, że nie muszą znać firmy, ani branży, do ktÛrej ona należy, co dana firma produkuje, ile zarabia i jaki jest jej kapitał zakładowy. Uważają oni, że ze względu na stosowanie rÛżnych metod w analizie finansowej, będącej podstawą analizy fundamentalnej, występuje mała porÛwnywalność uzyskiwanych wynikÛw[47].

Analiza techniczna zajmuje się badaniem tego, co naprawdę wydarzyło się na rynku. Dzięki analizie tej można w przybliżeniu wyrazić wszystkie czynniki oddziałujące na ceny akcji. Analitycy fundamentalni twierdzą, że rynek dyskontuje wszystko. Jest to głÛwne założenie analizy technicznej mÛwiące o tym, że bieżący kurs akcji jest odzwierciedleniem wszystkich znanych czynnikÛw mogących wpłynąć na rynek, takich jak np. poziom popytu i podaży, czynniki polityczne, czy nastroje rynkowe[48].

Klasyczny analityk techniczny interesuje się tylko ruchami cen, a nie ich przyczynami. Wykorzystuje on prawidłowości w kształtowaniu się kursÛw akcji do przewidywania zmian trendÛw cenowych zanim trendy te ulegną zmianie[49]. Oczywiście wynik analizy technicznej, podobnie jak każda prognoza, zawiera pewien margines błędu, ktÛrego nie można wyeliminować. W rezultacie trafność prognozy zależy od częstotliwości właściwych ocen w przeszłości zgodnie z kolejnym założeniem analizy technicznej: historia lubi się powtarzać.

Analiza techniczna opiera się na następujących zasadach, o ktÛrych należy pamiętać przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych:

…      wartość rynkowa akcji jest określana przez interakcje między popytem,
a podażą,

…      na wysokość kursu akcji wpływają zarÛwno czynniki racjonalne,
jak i irracjonalne,

…      ceny akcji generalnie zmieniają się w trendzie, ktÛry utrzymuje się przez pewien czas,

…      zmiany w trendzie powodowane są przez zmiany w popycie i podaży,

…      wzorce zmian mają tendencję do powtarzalności, ktÛra umożliwia przewidywanie zmian w przyszłości,

…      zamiany w popycie i podaży można znaleźć w wykresach zmian cen akcji i wolumenu obrotÛw na rynku[50].

Istotą analizy technicznej jest to, że linia przedstawiająca zmiany kursu akcji jest ilustracją dwÛch sił rządzących rynkiem giełdowym: popytu i podaży. Zatem gdy popyt na daną akcję przewyższa podaż to jej kurs wzrasta, a gdy podaż dominuje nad popytem to następuje obniżenie kursu akcji. Według analitykÛw technicznych ceny akcji wykazują tendencje wzrostu lub spadku i są kontynuowane do czasu wystąpienia zmiany w bilansie popytu i podaży. Ważna jest także informacja o kształtowaniu się wielkości obrotu (wolumenu). Wolumen to liczba akcji, ktÛra zmienia właściciela. W efekcie wzrost-spadek kursu akcji i wzrost wolumenu wskazuje na to, że rynek jest silny. Natomiast wzrost-spadek kursu akcji i spadek wolumenu wskazuje na osłabienie rynku. Wyniki analizy technicznej są bardziej wiarygodne dla akcji spÛłek o stosunkowo dużej wielkości obrotÛw.

Analiza techniczna zakłada, że rynek akcji nigdy nie znajduje się w stanie stagnacji. Celem analityka jest wiec szybka identyfikacja sił rynku w celu dokonania trafnej transakcji kupna-sprzedaży akcji.

UogÛlniając, analiza techniczna jest oparta na następujących przesłankach:

…      rynek dyskontuje wszystko,

…      ceny podlegają trendom,

…      historia się powtarza[51].

Pierwsza przesłanka mÛwi nam, że rynek w pełni dyskontuje wszelkie informacje mogące mieć wpływ na kurs akcji, z czego wynika, że badanie samych cen jest podejściem samowystarczalnym. Druga przesłanka dotyczy trendu, jednego z podstawowych pojęć analizy technicznej. Głosi ona, że kursy poruszają się w trendach, a zadaniem analizy technicznej jest wychwytywanie ich zmian. Ostatnia przesłanka dotyczy psychologii rynkÛw i zakłada, że w warunkach zbliżonych do przeszłych, sytuacja rynkowa będzie kształtować się podobnie.

W teorii i praktyce inwestycyjnej jedni preferują analizę techniczną, a inni analizę fundamentalną. Generalnie analizę fundamentalną można potraktować jako metodę wyboru spÛłki, w ktÛrą należy inwestować. Natomiast rola analizy technicznej polega na odpowiednio wczesnej identyfikacji trafnych sygnałÛw kupna-sprzedaży akcji.

 

 

 

[1] Por. M. Danieluk, Rynek kapitałowy ñ Papiery wartościowe, operacje giełdowe, strategie inwestowania, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1998, s.11.